Lyfjatæknabraut - áfangalýsingar (ný námskrá)

 Tanntæknabraut     Læknaritarabraut     Sjúkraliðabraut    Nuddbraut    Lyfjatæknabraut    FÁ 

AFG 104 Markmið áfangans er að nemendur öðlist þekkingu á samskiptum er varðar leiðbeiningar- og sölustörf. Farið er yfir þætti eins og líkamstjáningu, samskiptaform, samskiptagreiningu, spurningatækni og sölutækni. Einnig er farið í skynjunarferli, persónuleika o.fl. Kennsla er á formi fyrirlestra, umræðna og gerð verkefna. Einnig eru skoðuð myndbönd um líkamstjáningu.   ALM 103 Í þessum áfanga er farið í lyfjanöfn, lyfjaverðskrána og Sérlyfjaskráin er kynnt ítarlega, þar sem farið er í ATC-flokkunarkerfið, litarefni í lyfjum og lyfjamisnotkun í íþróttum. Farið er í hvaða lyf flokkast sem ávana- og fíknilyf, ýmiss lausasölulyf og hvaða takmarkanir eru á sölu lausasölulyfja. Ýmsar handbækur sem tengjast lyfjamálum eru kynntar m.a. Fass, Martindale, Merc, DLS, Ph. Nord., Ph. Eur. o.fl. Einnig er kynnt helsta starfsemi apóteka. Nemendur læra að “taxera” lyfseðla á Concorde lyfjaafgreiðslukerfið. Að lokum er farið yfir GMP-reglur og GPP-reglur. Nemendur vinna verkefni úr Sérlyfjaskrá og taka próf úr því hvernig leita eigi upplýsinga úr handbókum og hvernig verðleggja eigi lyfseðla.   FAL 101 Áfanginn er kenndur á lyfjatæknabraut. Markmið hans er að kenna lyfjtæknanemum að skilja og fara með algeng orð í fagmáli þeirra og m.a. átta sig á þeim breytingum sem orð taka við beygingu. Lesefni er mest tví- og þríliðuð hugtök í lyfja- og efnafræði og er kennt um málfræðilega gerð þeirra, aðalorð og ákvæðisorð þess. Þá er fjallað um  skammstafanir og orðmyndun í fagmálinu og klassíska frasa sem fylgt hafa apótekum gegnum tíðina.     FLL 103 Þessu námskeið er hægt að skipta í tvo hluta. Í fyrri hlutanum er fjallað um tengls lyfjamála og samfélags. Kynntar eru ýmsar stofnanir sem tengjast lyfjamálum s.s. Lyfjastofnun, Lyfjaverðsnefnd, Heilbrigðis- og tryggingamálaráðuneytið, Tryggingastofnun ríkisins o.fl. Farið er yfir heilbrigðislöggjöfina og kynnt hugtök eins og heilbrigði og sjúkdómar. Síðan er fjallað um siðfræði lyfjatækna, lyfjafræðinga og annarra heilbrigðisstarfsmanna. Í seinni hluta námsefnisins er fjallað um sögu lyfjafræðinnar og sögu lyfjadreifingar á Íslandi fram til okkar tíma. Farið er í vettvangsferð á lyfjafræðisafnið á Seltjarnarnesi.   HOS 103 Markmiðið er að nemendur þekki og kunni að leiðbeina um notkun á helstu hjúkrunarvörum og sjúkragögnum. Nemendur þurfa á faglegan hátt að geta gert grein fyrir notagildi ýmissa hjúkrunargagna, s.s. umbúða, grisja, plástra, mæla, nála o.fl., þekkja tilgang þeirra og mismunandi eiginleika tegunda innan sama flokks. Einnig er farið í hjálpartæki vegna þvagfæravandamála, stómavörur, hjálpartæki  vegna tilbúinna þarfaganga o.fl. Farið er í vettvangsheimsóknir, sýnd myndbönd og nemendur vinna einstaklings- eða hópverkefni og kynna það í tíma.     HOS 202   Í þessum áfanga er aðallega farið í tennur og tannhirðu. Markmið áfangans er að nemendur geti leiðbeint viðskiptavinum og öðrum í sambandi við munnhirðu og þekki muninn þeim mismunandi efnum/tækjum sem notuð eru í munni. Einnig að þeir þekki algengustu sjúkdóma sem koma fyrir í munnholi. Farið er í heiti tanna og flata, tannsýklu, tannstein, tannskemmdir og tannhóldsbólgur. Einnig er farið í munnskol, tannkrem, tyggjó, lyf, gervitennur og umhirðu sjúkra og fatlaðra.     HOS 302   Markmið þessa áfanga er að kynna fyrir nemendum ýmis þau hjálpartæki og rekstrarvörur sem einstaklingar sækja til lyfjabúða. Námið á að stuðla að aukinni vöruþekkingu og efla faglega vitneskju lyfjatækna á helstu prófefnum og vörum, sem ætlaðar eru ákveðnum sjúklingahópum. Farið er í sykursýki og insúlínverkun og ýmis hjálpartæki fyrir sykursjúka. Farið er í lyf og sjúkragögn í lyfjakistum skipa og tekið próf í skipskistum. Nemendur vinna verkefni á önninni sem metið er til lokaeinkunnar.     LHF 103 Í þessum áfanga eru þrír stórir lyfjaflokkar teknir fyrir, farið er í lyf sem tilheyra þessum flokkum og verkun þeirra gegn sjúkdómum. Farið er í maga- og þarmalyf, verkjalyf og húðlyf. Markmið áfangans er, að nemendur geti í lok hans svarað spurningum fólks og sjúklinga um algengustu lyf í þeim lyfjaflokkum sem farið er í, þar á meðal verkun lyfjanna, aukaverkanir og milliverkanir svo eitthvað sé nefnt. Kennsla áfangans fer fram á formi fyrirlestra, sýnikennslu og gerð verkefna.     LHF 203 Í þessum áfanga eru nokkrir stórir lyfjaflokkar teknir fyrir, farið er í lyf sem tilheyra þessum flokkum og verkun þeirra gegn sjúkdómum. Þeir flokkar lyfja sem farið er í, eru kynhormón, sýklalyf og sykursýkislyf. Markmið áfangans er, að nemendur geti í lok hans svarað spurningum fólks og sjúklinga um algengustu lyf í þeim lyfjaflokkum sem farið er í, þar á meðal verkun lyfjanna, aukaverkanir og milliverkanir svo eitthvað sé nefnt. Kennsla áfangans fer fram á formi fyrirlestra, sýnikennslu og gerð verkefna. LHF 303 Í þessum áfanga eru teknir fyrir tveir mjög stórir lyfjaflokkar, þ.e. hjarta-og æðasjúkdómalyf og tauga-og geðlyf. Markmið áfangans er, að nemendur geti í lok hans svarað spurningum fólks og sjúklinga um algengustu lyf í þeim lyfjaflokkum sem farið er í, þar á meðal verkun lyfjanna, aukaverkanir og milliverkanir svo eitthvað sé nefnt. Kennsla áfangans fer fram á formi fyrirlestra og gerð verkefna.    LHF 403  Í þessum áfanga er farið í ýmsa lyfjaflokka, þar á meðal öndunarfæralyf og augn- og eyrnalyf. Einnig er farið í ýmis lyf við hrörnunarsjúkdómum, eins og lyf við Alzheimer sjúkdómi, Parkinsons sjúkdómi og MS. Lyf við alnæmi (AIDS) eru einnig tekin fyrir. Að lokum er svo farið í krabbameinslyf og lyf sem notuð eru í krabbameinsmeðferð.    LLÖ 103 Í þessum áfanga er fjallað um lög og reglugerðir sem snúa að daglegum rekstri lyfjabúða, lyfjaheildsala, lyfjagerða og sjúkrahúsapóteka. Farið er í reglugerðir um gerð lyfseðla og ávísun lyfja, afgreiðslu þeirra og merkingu. Einnig er farið í lög um almannatryggingar, þátttöku tryggingastofnunar í greiðslu lyfja og margt fleira. Mikið er um verkefnavinnu á önninni, bæði tímaverkefni og heimaverkefni.   LHF 213 Þessi áfangi er ætlaður sjúkraliðum í framhaldsnámi.  Í þessum áfanga er fjallað almennt um lyfjagjöf með tilliti til þeirra breytinga sem verða á líkamanum við öldurn. Fjallað er um breytingar sem orðið geta á skömmtun og verkun lyfja, aukaverkunum og milliverkunum lyfja við öldrun. Farið er í nokkra stóra lyfjaflokka; öndunarfæralyf, hjartalyf, tauga-og geðlyf, sykursýkislyf, lyf við hrörnunarsjúkdómum og krabbameinslyf.     LOK 103 Þetta er áfangi á síðustu önninni í lyfjatækninámi þar sem nemendur vinna sjálfstætt  lokaverkefni. Markmiðið er æfing í sjálfstæðum vinnubrögðum. Nemendur velja verkefnið í samráði við kennara og afla sér heimilda og upplýsinga. Nemendur vinna síðan samkvæmt áætlun að gerð heimildaritgerðar eða þess verkefnis sem varð fyrir valinu. Nemendur vinna verkefnið í samráði við kennara og skila ritgerð í lok annar.     LOL 103 Æskilegur undanfari: NÁT 103 Í þessum áfanga er farið yfir helstu hugtök líffærafræðinnar og kynningu á líffærakerfum líkamans. Frumulífeðlisfræði, vefjafræði, bygging og starfsemi þekjukerfis, taugakerfis, innkirtlakerfis, beinakerfis og vöðvakerfis. LOL 203 Undanfari: LOL 103 Í þessum áfanga er farið yfir í hjarta- og blóðrásarkerfi, öndunarkerfi, meltingarkerfi, þvagkerfi, vökva- og saltvægi, kynkerfi, æxlun og fósturþroska.   LYF 103 Þessi áfangi er ætlaður sjúkraliðanemum. Þessi áfangi er blanda af almennri lyfjafræði, lyfjahvarfafræði og lyfhrifafræði. Í áfanganaum er aðallega farið í helstu maga-og þarmalyf, öndunarfæralyf, húðlyf, tauga-og geðly, sykursýkislyf og hjarta- og æðasjúkdómalyf. Einnig er farið almennt í lyfjaskrár, ATC-flokkunarkerfið, geymslu lyfja og fyrningu. Farið er í ýmis atriði sem tengjast lyfjafræði, svo sem almenna verkun, staðbundna verkun, aðgengi, "first-pass" áhrif, helmingunartíma, læknisfræðilegan stuðul og blóðstyrkskúrfur. Að lokum er svo farið í mismunandi lyfjaform.   LYF 112 Þessi áfangi er ætlaður nemum á læknaritarabraut og nemum á braut fyrir hjúkrunar- og móttökuritara. Markmið áfangans er að kynna fyrir nemendum helstu handbækur og skrár varðandi lyf. Farið er í þær reglur sem gilda um greiðlsluþátttöku Tryggingastofnunar ríkisins á lyfjum. Fjallað er um helstu hugtök sem tengjast lyfjafræði, lyfjanöfn, lyfjaform, verðlagningu lyfja o.fl. Einnig er farið í lyfjalög og reglugerðir sem tengjast ávísun lyfja. Að lokum er síðan farið í lausasölulyf og lögð áhersla á verkjalyf og meltingarfæralyf. LYF 111 Þessi áfangi er ætlaður nemum á tanntæknabraut. Farið er í ýmsar skilgreiningar sem tengjast lyfjum, lyfjaformin eru kynnt og farið í hlutverk þeirra. Einnig er farið í verkun og skömmtun lyfja, umbúðir um lyf og geymslu lyfja. Að lokum eru svo tekin fyrir lyf sem notuð eru á tannlæknastofum, svo sem staðdeyfilyf, verkjalyf, sýklalyf, róandi lyf, munnskol o.fl.   LYG 103 Markmið áfangans er að kynna fyrir nemendum eðli hinna ýmsu lyfjaforma og framleiðsluaðferðir þeirra. Einnig er nemendum gefin innsýn í fræðilegan grundvöll lyfjaframleiðslu. Tækjum er lýst á einfaldan hátt og farið í framleiðslu helsu lyfjaforma. Mikið er um verkefnavinnu á önninni, bæði tímaverkefni og heimaverkefni. Nemendur reikna dæmi um eðlisþyngd, þynningar, ísótónískar reikningar, steypingu stíla o.fl. Mikið er um verkefni á önninni og þurfa nemendur að skila þeim öllum og vinna vel í tímum.   LYG 204 Undanfari: LYG 103 Markmið námsins er að æfa nemendur að blanda skyndilyf skv. lyfjaskrá og master. Nemendur mæta sex sinnum yfir önnina og ljúka við 5 verklegar æfingar og skila ítarlegum skýrslum varðandi þær. Námsmat felur í sér verklegt próf og munnlegt.     LYH 103 Í þessum áfanga er  aðaláherslan lögð á frásog, dreifingu og útskilnað lyfja. Farið er í uppbyggingu frumuhimnunnar og flutningsleiðir lyfja yfir hana. Skilgreind eru hugtök eins og helmingunartími, aðgengi, próteinbinding og lyfjafræðilegur stuðull o.fl. Einnig er kynntur mismunandi verkunarmáti lyfja, skömmtun lyfja og farið í hugtakið meðferðarfylgni. Farið er í aukaverkanir lyfja og hvernig þær eru flokkaðar, einnig ofskömmtun lyfja. Fjallað er um milliverkanir lyfja og hvaða áhrif lyf geta haft á akstur og um lyfjanotkun meðal íþróttamanna. Farið er í lyfjanotkun meðal sérstakra sjúklinghópa s.s barna, kvenna á meðgöngu og við brjóstagjöf o.fl.   LYH 203 Undanfari: LYH 103 Markmið áfangans er að nemendur skilji eðli hinna ýmsu lyfjaforma og gerð þeirra. Nemendur læra um notkun lyfjaformanna og hvaða hagnýtar upplýsingar sjúklingar þurfa að fá þegar hin mismunandi lyfjaform eru afgreidd. Dæmi um lyfjaform eru: Lyfjaform til inntöku s.s. töflur, hylki, kyrni o.fl. Fljótandi lyfjaform til inntöku. Lyfjaform til innstungu. Lyfjaform til innöndunar eða innúðunar. Lyfjaform í endaþarm. Lyfjaform í skeið og leg. Lyfjaform í augu, eyru og nef. Lyfjaform á húð. Einnig er fjallað um geymsluþol lyfja, merkingu lyfja og pakkningar um lyf og hlutverk þeirra. Sérstakur kafli er síðan um lyfjagjöf til aldraðra.   LYN 103 Fjallað er um notkun og framleiðslu náttúruefna í lyfjafræði. Fjallað er um grasalækningar, íslenskar lækningajurtir, muninn á lyfjum og náttúrulyfjum, náttúrulyf og náttúruefni sem eru á markaði hérlendis s.s. ginseng, sólhatt, ginko biloba, freyspálma, hvítlauk, fjallagrös o.fl. Auk þess er fjallað um ýmiss fæðubótarefni. Einnig er farið í heiti, eiginleika, notkun og útlit  droga, bæði þá sem finnast í Ph. Eur. og ýmsa sem ekki finnast þar. Í þessum hluta námsefnis eru einnig kynnt ýmiss kemísk efni og samsetningar. Nemendur taka munnlegt próf úr þessu námsefni. Að lokum er fjallað um sykrur og notkun þeirra innan lyfjafræði.     VAP 1014 Lyfjatæknanemar fara í verklega þjálfun í apótek í 10 mánuði. Nemendur gera verkefni á starfþjálfunartíma og skila greinagerð þar um. Starfsþjálfun getur farið fram milli ára, þ.e. milli 1. og 2. árs í sérgreinum brautarinnar, eða eftir útskrift úr skólanum. Sjö af þessum tíu mánuðum geta nemendur einungis lokið eftir útskrift frá skólanum.