SÁL 193

• Áfangaheiti: Sálfræði fyrir almenna námsbraut
• Efnisgjald:

Markmið

Yfirmarkmið áfangans eru að:
Styrkja sjálfsmynd nemenda og sjálfstraust, bæði í námi og daglegu lífi.

Undirmarkmið:

1. Að nemendur öðlist skilning á hugtakinu sjálfsmynd og sjálfstraust.

2. Að efla skilning nemenda á streituviðbragðinu og hins vegar ofstreitu og hvernig lágt sjálfsmat getur átt þátt í að leiða til ofstreitu og kvíða. Í því sambandi skal kenna nemendum leiðir til að draga úr streituþáttum og takast á við streitu og kvíða.

3. Að efla skilning nemenda á því hvernig lágt sjálfsmat getur leitt til erfiðleika í samskiptum og kenna nemendum leiðir til að bæta samskipti.

4. Að nemendur átti sig á hverjir styrkleikar þeirra eru og átti sig á hvað þeir þurfa að gera til að rækta þessa styrkleika t.d. með námi og/eða tómstundum.

5. Að nemendur átti sig á hvaða gildismat þeir hafa og hvert þeir vilja stefna í sínu lífi.

Námsfyrirkomulag

Leiðir til að ná markmiðum 1,2,3 og 4 hér að framan og áætluð yfirferð

Vika 1-3. Sjálfsmynd og sjálfstraust: Umræður um hugtakið sjálfsmynd og hvernig lágt sjálfsmat getur komið niður á árangri í námi, starfi og í samskiptum við fólk.  Verður nemendum hjálpað að átta sig á þessu með því að styðjast við hugmyndafræði hugrænnar sálfræði og hugrænnar atferlismeðferðar.
 
Vika 4-6. Streita og kvíði: Fjallað verður í grófum dráttum um lífeðlislegar útskýringar streituviðbragðsins og útskýrt fyrir nemendum að streita sé lífsnauðsynlegt viðbragð en geti farið út í svokallaða ofstreitu og jafnvel kvíða, sérstaklega ef sjálfstraust er lítið. Nemendur gera sjálfskannanir til að skoða eigið streituástand. Umræður verða um það hvað er helst að valda nemendum streitu og síðan rætt um leiðir til að minnka líkur á ofstreitu og kvíða og eins leiðir til að draga úr einkennum. Í því sambandi verður nemendum meðal annars bent á að nýta sér mismunandi námstækni til að bæta árangur sinn í námi stað þess að einblína á eigin vangetu. Auk þess verða mismunandi slökunar- og hugræktaraðferðir kynntar fyrir nemendum og þeir fá að prófa vöðvaslökun.

Vika 7-9. Samskipti: Umræður um það hvernig lágt sjálfsmat getur leitt til erfiðleika í samskiptum sem getur komið niður á þeim í námi, starfi og einkalífi.  Til dæmis hvernig lágt sjálfsmat getur annað hvort komið fram í undirgefni eða hroka og yfirgangi. Nemendum verður í fyrsta lagi kynntar leiðir til að öðlast ákveðni í samskiptum t.d. með því að nota svokölluð Ég-boð.   Í öðru lagi að nota virka hlustun sem leið til að hlusta á aðra og setja sig í spor þeirra og í þriðja lagi að nota samningaleið til að leysa úr ágreiningi.  Nemendur gera nokkur verkefni til að efla skilning þeirra á þessum samskiptaleiðum og gera einnig verkefni sem snýst um það að nýta sé óyrt skilaboð (líkamstjáningu) til jákvæðra samskipta. Nemendur taka einnig stutt sjálfspróf til að kanna hversu ákveðnir eða óákveðnir þeir eru í samskiptum

Vika 10-14. Að skoða gildismat sitt, næra og styrkja styrkleika sína og setja sér marmið: Nemendur kynnist hugmyndafræði svokallaðrar jákvæðrar sálfræði sem m.a. gengur út á að skoða gildismat sitt, s.s. hvað skiptir máli til að verða hamingjusamur. Hluti af því er að finna út sínu sterku hliðar. Verða nemendur svo í kjölfarið hvattir til að setja sér markmið og styrkja þessar jákvæðu hliðar, í námi starfi og einkalífi. E.t.v. verða nemendur látnir taka próf sem metur þeirra sterku hliðar í námi og kynna fyrir þeim ýmsar námstæknileiðir sem henta þeim til að ná markmiðum sínum í námi

Kennslugögn

• Sjálfstjórn og heilsa. Jóhann Ingi Gunnarsson og Sæmundur Hafsteinsson, Iðnú 1995.
• Fjölritað efni til sölu hjá kennara.

Námsmat

Mæting 20%

Sjálfskannanir 5%

Umræður 10%

Verkefnamappa 40%

Líkamstjáningartilraun 10%

Próf 20%